door Marieke Visser / Paramaribo
Fort Nieuw-Amsterdam in Suriname krijgt een toeristische en educatieve bestemming. Hiertoe hebben de Gemeente Amsterdam en het Zuiderzeemuseum een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de nieuw opgerichte Stichting Openluchtmuseum Fort Nieuw-Amsterdam (SOFNA). De ondertekening vond geheel in stijl plaats aan boord van het Nederlandse zeilschip Stad Amsterdam.
Het vijf bastions tellende, stervormige fort ligt op een strategisch zeer belangrijk punt, namelijk daar waar de Suriname- en de Commewijnerivier samenvloeien. Op deze manier bestrijkt het de toegang tot de beide rivieren. Nadat de Fransen in 1712 een succesvolle aanval hadden uitgevoerd op een aantal plantages in Suriname, werd de noodzaak van een fort op de rechteroever van de Surinamerivier duidelijk. Met de uitvoering ving men aan in 1735; in 1747 werd het fort in gebruik genomen.
De bouw verliep zeer moeizaam: de stenen bleken moeilijker te vervaardigen dan gedacht, de bodem was te zacht voor een stenen fort en strubbelingen over de bijdragen van kolonisten vertraagden het werk. In 1907 verloor het fort formeel haar functie als verdedigingswerk, hoewel het die rol in de Tweede Wereldoorlog weer even terugkreeg: er werden toen betonnen kazenmatten gebouwd en enkele Amerikaanse stukken scheepsgeschut opgesteld. Vanaf 1863 tot en met 1967 diende het fort als strafgevangenis voor langgestraften.
In 2005 is Nieuw-Amsterdam officieel als monument aangewezen. Naast het fort zelf zijn er diverse bezienswaardigheden zoals twee kruithuizen, de voormalige commandeurswoning, kanonnen en ook kapa’s: grote ijzeren bekkens die men gebruikte om suikerrietstroop in te koken.
Bron: www.historischnieuwsblad.nl